Giao dịch Crypto ở Sàn 'Chui': Đề xuất xử lý hình sự

Bộ Tài chính đang đề xuất bổ sung xử lý hình sự đối với các giao dịch crypto quy mô lớn trên sàn không phép, chấm dứt giai đoạn 'nhắm mắt làm ngơ'.

Thời hạn ân xá sắp kết thúc

Theo dự thảo Nghị định thay thế Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, giai đoạn 'thí điểm' với tiền ảo sắp sửa kết thúc. Cụ thể, từ ngày 15/1/2026, Việt Nam chính thức cấp phép cho các sàn giao dịch tài sản số. Sau 6 tháng kể từ ngày sàn đầu tiên được cấp phép (dự kiến vào tháng 7/2026), các giao dịch diễn ra bên ngoài sàn được cấp phép sẽ bị xử phạt hành chính nặng.

Cá nhân có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng, tổ chức lên tới 200 triệu đồng. Tuy nhiên, điều khiến cộng đồng nhà đầu tư 'đứng ngồi không yên' là đề xuất chế tài hình sự đang được cân nhắc.

Đề xuất tịch thu tài sản và xử lý hình sự

Đáng chú ý, dự thảo mới nhất của Bộ Tài chính đề xuất tịch thu tiền mã hóa, tang vật và phương tiện vi phạm. Nghiêm trọng hơn, các hành vi giao dịch 'chợ đen' (OTC), trốn thuế hoặc rửa tiền quy mô lớn sẽ đối mặt với tội danh hình sự.

Đây là động thái siết chặt quản lý sau khi các vụ án lớn như FMC trị giá 2,500 tỷ đồng bị phanh phui. Lỗ hổng pháp lý hiện tại đang bị các đối tượng lợi dụng để huy động vốn rồi 'rút ruột' (rug pull) mà nhà đầu tư không thể đòi lại quyền lợi.

Rủi ro từ sàn quốc tế và P2P

Thực tế, nhiều người Việt vẫn đang giao dịch qua các sàn quốc tế không pháp nhân tại Việt Nam hoặc qua hình thức P2P để né thuế. Tuy nhiên, theo cảnh báo từ các cơ quan chức năng, khi xảy ra tranh chấp trên các sàn này, nhà đầu tư sẽ không được bảo vệ. Thêm vào đó, rủi ro bảo mật là rất cao, điển hình là vụ hack sàn Bybit gần 1,5 tỷ USD mới đây.

Tình trạng hiện tại

Hiện tại, các bộ ngành đang hoàn thiện khung pháp lý để trình Quốc hội thông qua Luật Công nghiệp công nghệ số, có hiệu lực từ 1/1/2026. Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) cũng đang tích cực đóng góp ý kiến để hoàn thiện hành lang pháp lý an toàn. Lời khuyên cho nhà đầu tư lúc này là chỉ nên giao dịch qua các sàn được Bộ Tài chính cấp phép sắp tới để tránh rủi ro về mặt pháp lý.