Phân tích vụ việc : Gần đây, các đối tượng lừa đảo sử dụng chiêu trò chuyển tiền nhầm

Chào các bạn, lại là Quỳnh Quân Tử đây. Mình viết bài này với vai trò một blogger điều tra xã hội, nhưng trước hết là một người dùng công nghệ bình thường, cũng hay lướt TikTok và nhận đủ thứ thông báo từ "người thân" hay "đối tác".

Hôm trước, mình tình cờ xem được một video cảnh báo từ Chương trình CẢNH GIÁC 247 (VTV2) trên TikTok. Nội dung khá sốc: Gần đây, các đối tượng lừa đảo sử dụng chiêu trò chuyển tiền nhầm nhằm chiếm đoạt tiền trong tài khoản của người dân. Với kịch bản cho vay nặng lãi, đối tượng xấu cố ý chuyển nhầm tiền vào tài khoản của người dùng...

Mình đã tìm hiểu kỹ và thấy đây không phải là tin đồn. Đây là một dạng lừa đảo tinh vi, biến tướng của cho vay nặng lãi, và nó đang diễn ra ngay trên tài khoản ngân hàng của nhiều người. Hãy cùng mình "bóc phốt" và vạch trần chiêu trò này ngay trong bài viết dưới đây.

1. Tổng quan về chiêu trò "chuyển nhầm tiền" lừa đảo

Chiêu trò này không có tên một app hay sàn giao dịch cụ thể nào. Nó là một thủ đoạn lừa đảo trực tuyến, lợi dụng sự thiếu cảnh giác của người dùng qua các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok.

Thủ phạm: Các đối tượng lừa đảo (thường núp bóng dưới danh nghĩa "chuyên viên tài chính", "người cho vay" hoặc "thu hồi nợ").

Nạn nhân: Người dùng có tài khoản ngân hàng, thường là người có nhu cầu vay vốn hoặc đơn giản là người nhận được tiền "từ trên trời rơi xuống".

Mục đích: Ban đầu là tạo ra một khoản tiền "nợ" giả, sau đó dùng thủ đoạn đe dọa, khủng bố tinh thần để ép buộc nạn nhân trả số tiền lớn hơn nhiều lần số tiền thực nhận.

2. Lừa đảo "chuyển nhầm tiền" như thế nào? (Vạch trần thủ đoạn)

Mình sẽ mô tả quy trình 3 bước mà các đối tượng thường thực hiện. Đây là kịch bản điển hình dựa trên cảnh báo của VTV24 và các cơ quan chức năng.

Bước 1: "Tặng" tiền vào tài khoản

Đối tượng sẽ chủ động chuyển một khoản tiền thật vào tài khoản ngân hàng của bạn. Số tiền này thường không quá lớn (vài triệu đến vài chục triệu) để bạn không quá nghi ngờ. Kèm theo đó là tin nhắn với nội dung na ná như: "Anh/chị cho em mượn tiền", "Đây là tiền giải ngân khoản vay", hoặc "Chuyển nhầm, mong anh/chị chuyển lại giúp".

Bước 2: Giả danh thu hồi nợ, đe dọa

Sau khi bạn nhận tiền, nếu bạn im lặng hoặc không chuyển lại, các đối tượng sẽ xuất hiện. Chúng giả danh là "người thu hồi nợ", "công an", "viện kiểm sát" hoặc "nhân viên ngân hàng". Chúng sẽ gọi điện, nhắn tin với giọng điệu đe dọa, khủng bố tinh thần.

"Chúng tôi cho vay nặng lãi, anh đã nhận tiền là đồng ý vay. Nếu không trả gấp, chúng tôi sẽ báo công an bắt anh về tội vay nặng lãi và chiếm đoạt tài sản."

Bước 3: Ép chuyển tiền nhiều lần

Vì sợ hãi, nhiều nạn nhân đã đồng ý trả tiền. Tuy nhiên, đây là cái bẫy. Chúng yêu cầu chuyển tiền vào nhiều tài khoản khác nhau, với lý do "trả gốc", "trả lãi", "phí dịch vụ"... Càng trả, số tiền nợ "ảo" càng tăng lên. Có trường hợp sau khi trả một lần, chúng lại chuyển tiếp một khoản tiền khác để tiếp tục ép nạn nhân trả.

Vụ việc điển hình tại Quảng Trị:

Theo thông tin từ cơ quan điều tra, ngày 10/11/2025, bà Nguyễn Thị Thu Th. (xã Lao Bảo, Quảng Trị) chuyển nhầm gần 500 triệu đồng vào tài khoản ông Nguyễn Thế Lữ (phường Quảng Trị, Quảng Trị) do lỗi mạng. Ông Lữ không trả lại dù bà Th. liên hệ nhiều lần. Ngày 12/1/2026, Công an phường Quảng Trị đã khởi tố ông Nguyễn Thế Lữ về tội "Chiếm giữ tài sản trái phép". Đây là một ví dụ cho thấy hậu quả nghiêm trọng khi nhận tiền nhầm nhưng cố tình chiếm đoạt.

3. Dấu hiệu nhận biết lừa đảo "chuyển tiền nhầm"

Để tránh rơi vào bẫy, bạn cần cảnh giác với các dấu hiệu sau:

• Tiền "từ trên trời rơi xuống": Tài khoản tự nhiên nhận được tiền từ người lạ, không rõ nguồn gốc.

• Tin nhắn "cho vay", "giải ngân": Nếu tin nhắn đi kèm số tiền nhận được có nội dung như "cho vay", "cho mượn", "giải ngân", hãy coi chừng.

• Đòi hỏi chuyển tiền gấp: Người chuyển tiền hoặc một người khác gọi điện yêu cầu chuyển lại ngay lập tức, với lý do khẩn cấp.

• Đe dọa pháp luật: Chúng thường dọa dẫm sẽ báo công an, kiện tụng nếu bạn không hợp tác.

• Yêu cầu chuyển vào tài khoản khác: Chúng yêu cầu bạn chuyển tiền vào một tài khoản hoàn toàn khác với tài khoản đã chuyển tiền cho bạn.

• Không kiểm tra qua app ngân hàng: Chúng luôn yêu cầu bạn "kiểm tra lại" qua tin nhắn, nhưng thực tế tiền vẫn nằm trong tài khoản của bạn (chúng chỉ tạo áp lực tâm lý).

4. Đã nhận tiền "nhầm" có lấy lại được không?

Nếu bạn là người nhận được tiền "nhầm" (thực chất là tiền của đối tượng lừa đảo chuyển cho bạn), khả năng lấy lại tiền khi bạn chuyển đi là rất khó. Tiền một khi đã chuyển sang tài khoản khác (đặc biệt là tài khoản mạo danh) sẽ khó bị truy vết.

Lời khuyên hành động:

1. ĐỪNG CHUYỂN LẠI: Tuyệt đối không chuyển bất kỳ khoản tiền nào cho người lạ, dù họ có đe dọa thế nào.

2. Liên hệ ngân hàng: Gọi ngay hotline ngân hàng của bạn (VD: VPBank: 1900 54 54 15) để báo cáo giao dịch nghi ngờ lừa đảo. Cung cấp đầy đủ thông tin: số tài khoản người chuyển, số tiền, thời gian, mã giao dịch.

3. Không cung cấp thông tin cá nhân: Tuyệt đối không chia sẻ CCCD, số thẻ, mã OTP, hay bất kỳ thông tin nào khác.

4. Báo công an: Nếu nhận được đe dọa nghiêm trọng, hãy đến cơ quan công an gần nhất trình báo.

5. Đóng băng tài khoản (nếu cần): Yêu cầu ngân hàng khóa tạm thời tài khoản để bảo vệ số tiền còn lại.

Cảnh báo: Hiện nay có rất nhiều "dịch vụ lấy lại tiền lừa đảo" trên mạng. Đây là chiêu trò lừa đảo thứ hai. Đừng tin bất kỳ ai cam kết lấy lại tiền cho bạn với chi phí trước.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nhận tiền nhầm từ người lạ có phạm tội không?

Nếu bạn không cố tình chiếm đoạt, việc nhận tiền nhầm không phải là tội phạm. Tuy nhiên, nếu bạn biết rõ đó là tiền nhầm nhưng cố tình không trả lại cho chủ sở hữu hợp pháp, bạn có thể bị xử lý hình sự về tội "Chiếm đoạt tài sản" (Điều 176 BLHS). Vụ việc tại Quảng Trị là minh chứng cụ thể.

Nếu tôi đã chuyển tiền cho kẻ lừa đảo rồi, có lấy lại được không?

Khả năng lấy lại là rất thấp. Khi tiền đã được chuyển sang tài khoản khác (đặc biệt là tài khoản mạo danh hoặc tài khoản nước ngoài), việc truy vết và thu hồi rất khó khăn. Cách tốt nhất là ngăn chặn ngay từ đầu bằng cách không chuyển tiền.

Làm thế nào để phân biệt tiền "nhầm" thật sự với lừa đảo?

Tiền "nhầm" thật thường đi kèm tin nhắn xin lỗi rõ ràng từ người quen hoặc người chuyển tiền có thể liên hệ trực tiếp để giải quyết. Tiền lừa đảo thường đi kèm tin nhắn "cho vay", "giải ngân", hoặc yêu cầu chuyển lại ngay lập tức với lý do khẩn cấp, đe dọa.