Lừa đảo giả mạo bạn bè vay tiền: Thủ đoạn tinh vi 'dàn dựng' cực kỳ nguy hiểm

Tổng quan về hình thức lừa đảo giả mạo bạn bè vay tiền

Trong thời đại công nghệ số, tin tặc và tội phạm mạng ngày càng tinh vi hơn. Thay vì các hình thức lừa đảo đại trà, chúng nhắm vào các mối quan hệ xã hội của nạn nhân để tạo ra kịch bản lừa đảo cực kỳ thuyết phục. Một trong những hình thức đang nở rộ gần đây là giả mạo bạn bè, người thân để vay tiền online.

Hình thức này không chỉ khiến nạn nhân mất tiền oan uổng mà còn gây tổn hại đến tình cảm, uy tín giữa các mối quan hệ thân thiết. Đáng chú ý, đây không phải là trò lừa mới, nhưng với sự hỗ trợ của công nghệ deepfake và AI, chúng trở nên khó phát hiện hơn bao giờ hết.

Lừa đảo giả mạo bạn bè vay tiền như thế nào? (Vạch trần thủ đoạn)

Thủ đoạn này thường được thực hiện theo một quy trình bài bản, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ phía kẻ gian. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các tình huống thực tế đã ghi nhận:

Bước 1: Xác định mục tiêu và giả mạo tài khoản

Kẻ gian sẽ tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội (Facebook, Zalo, TikTok) để xác định các cặp bạn bè, anh em có mối quan hệ thân thiết và tin tưởng lẫn nhau. Sau đó, chúng tạo các tài khoản giả mạo gần như 99% so với tài khoản thật (avatar, tên, bài đăng).

Bước 2: Tạo tình huống khẩn cấp

Kẻ gian giả mạo nạn nhân A nhắn tin cho bạn thân là B với nội dung khẩn cấp. Một kịch bản phổ biến được sử dụng là:

"Anh ơi, em phải dùng nick ảo này để vợ em không biết. Anh gọi nick chính của em, anh giả vờ vay tiền em nhé, để em bật loa cho vợ em nghe. Anh diễn đạt giúp em để vợ em tin."

Điều này khiến người bạn (B) không nghi ngờ vì nghĩ rằng "đây là bạn mình", và vì muốn giúp bạn trong hoàn cảnh khó khăn (diễn kịch với vợ), họ sẽ nhiệt tình "hợp tác".

Bước 3: Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản khác

Sau khi "diễn" xong và nhận được tiền từ bạn thân, kẻ gian sẽ tiếp tục nhắn tin yêu cầu chuyển tiền vào một tài khoản ngân hàng khác với lý do "không muốn cho vợ biết".

Điểm mấu chốt là: Người chuyển tiền (B) nghĩ rằng mình đang chuyển cho bạn (A), nhưng thực tế tiền lại bay vào tài khoản của kẻ gian.

Bước 4: Biến mất và để lại hậu quả

Sau khi nhận được tiền, kẻ gian sẽ chặn liên lạc. Nạn nhân A và B có thể sẽ không phát hiện ra sự việc ngay lập tức vì cả hai đều tin tưởng nhau. Tiền mất, tình cảm bạn bè cũng dễ rạn nứt nếu không làm rõ sự thật.

Dấu hiệu nhận biết lừa đảo giả mạo bạn bè vay tiền

Để tránh rơi vào bẫy, bạn cần đặc biệt cảnh giác với những dấu hiệu sau:

• Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản khác: Nếu "bạn" bảo bạn chuyển tiền vào số tài khoản khác (không phải số của người đó thường dùng), đây là dấu hiệu đỏ.

• Giọng điệu bất thường: Nếu có cuộc gọi đến nhưng giọng nói nghe không tự nhiên, hoặc chỉ nhắn tin text (không gọi video), cần xác minh ngay.

• Kịch bản phức tạp: Các lý do "giả vờ", "diễn kịch" thường là cái cớ để kẻ gian che giấu việc chúng không thể nhận tiền trực tiếp.

• Thiếu vắng các kênh xác minh: Không chịu gọi video call hoặc từ chối các phương thức xác minh danh tính khác.

• Áp lực thời gian: Luôn nhấn mạnh "cần tiền gấp", "không kịp nữa rồi", tạo tâm lý hoảng loạn cho nạn nhân.

Đã chuyển tiền cho kẻ lừa đảo có lấy lại được không?

Thực tế cho thấy khả năng lấy lại tiền sau khi đã chuyển vào tài khoản của kẻ lừa đảo là rất thấp. Các đối tượng lừa đảo thường sử dụng tài khoản "ảo" (thuê hoặc mua lại của người khác) để nhận tiền, sau đó nhanh chóng rút tiền mặt hoặc chuyển sang các ví điện tử, tiền ảo để rửa tiền.

Các bước cần làm ngay nếu phát hiện bị lừa

1. Liên hệ ngân hàng: Gọi ngay đến tổng đài hỗ trợ của ngân hàng phát hành thẻ để yêu cầu phong tỏa giao dịch (nếu thực hiện trong giờ hành chính và chưa chuyển tiền thành công).

2. Báo cáo cơ quan công an: Cung cấp đầy đủ thông tin giao dịch, tin nhắn, số tài khoản nhận tiền cho cơ quan công an nơi gần nhất.

3. Cảnh báo đến bạn bè: Thông báo ngay cho người bị giả mạo và những người xung quanh để tránh bị lừa đảo thêm.

4. Đề phòng "lừa đảo lần 2": Tuyệt đối không tin vào các "dịch vụ đòi nợ", "dịch vụ lấy lại tiền lừa đảo" trên mạng. Đây thường là chiêu trò lừa đảo tiếp theo nhắm vào những người đang tuyệt vọng.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Làm sao để phân biệt bạn thật và bạn giả trên mạng xã hội?

Luôn gọi video call trực tiếp khi nhận được yêu cầu nhạy cảm như vay tiền, chuyển tiền. Kiểm tra lại số điện thoại liên lạc cũ của người đó. Nếu nghi ngờ, hãy liên hệ người thân hoặc bạn bè chung để xác minh.

Kẻ lừa đảo sử dụng công nghệ gì để giả giọng nói?

Hiện nay, công nghệ deepfake và AI tổng hợp giọng nói (Voice Cloning) có thể sao chép giọng nói của một người chỉ qua vài giây âm thanh mẫu. Do đó, ngay cả khi nghe giọng qua điện thoại cũng chưa chắc là thật.

Nếu chỉ chuyển 100.000đ để kiểm tra thì có sao không?

Rất nguy hiểm. Kẻ gian thường yêu cầu chuyển một số tiền nhỏ trước để tạo lòng tin. Sau khi bạn chuyển, chúng sẽ tiếp tục yêu cầu chuyển nhiều hơn. Tốt nhất là không chuyển bất kỳ khoản tiền nào nếu chưa xác minh 100% danh tính.

Có nên tắt tính năng hiện thị "Đã xem" trên Zalo/Facebook không?

Tắt "Đã xem" có thể giúp bạn có thời gian suy nghĩ trước khi trả lời tin nhắn nhạy cảm, nhưng nó không giúp bạn phát hiện lừa đảo. Cách tốt nhất vẫn là gọi video call để kiểm tra trực tiếp.