Wikex: Định giá 40 triệu USD từ startup chưa có doanh thu

Chào các bạn, mình là Quynh Quan Tu. Hôm nay, chúng ta hãy cùng nhau "mổ xẻ" một dự án đang gây nhiều tranh cãi trong cộng đồng đầu tư: Wikex. Đây không phải là bài viết PR, mà là một phân tích dựa trên dữ liệu thực tế và kinh nghiệm chuyên môn và thị trường tài chính. Nếu bạn đang được giới thiệu về dự án này, hãy đọc kỹ những phân tích dưới đây trước khi đưa ra quyết định.

Bóng ma của Skyway và BCNEX: Tiền đề cho sự thận trọng

Trước khi đi sâu vào Wikex, chúng ta không thể không nhắc đến "tiền thân" của nó. Đầu năm ngoái, cộng đồng đầu tư Việt Nam rúng động với dự án Skyway. Rất nhiều người đã "mắc kẹt" vì những lời hứa hẹn lợi nhuận khổng lồ. Mới đây nhất, một cá nhân (theo như phản ánh) đã tìm đến tác giả với vai trò "đầu tư" Wikex sau khi "thoát" khỏi Skyway. Đây là một dấu hiệu cho thấy sự luân chuyển của các "nhóm đầu tư" này.

Chưa hết, Wikex còn có liên hệ với BCNEX - một sàn giao dịch từng "làm mưa làm gió" cuối 2018 với danh nghĩa startup công nghệ, sau đó biến mất hoàn toàn chỉ để lại một bài phốt "gọi vốn 1 triệu đô rồi bốc hơi". Việc một dự án mới xuất hiện với "bộ giáp" tương tự và dính dáng đến các dự án đã từng lừa đảo là điều không thể bỏ qua.

Giới thiệu tổng quan Wikex và thực trạng pháp lý

Dự án Wikex thuộc sự quản lý của Công ty Cổ phần Công nghệ Oritech, đại diện pháp luật là ông Ngô Hoàng Quyền (Tổng Giám đốc).

Về mặt giấy tờ, Wikex trình làng bộ hồ sơ pháp lý khá "hoành tráng":

Giấy chứng nhận quyền tác giả số 5713/2019/QTG: Cho "Nền tảng phần mềm hỗ trợ khởi nghiệp".
Chứng nhận Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ số 62/DNKHCN: Do Sở KH&CN Hà Nội cấp năm 2020.
Vốn điều lệ: 32 tỷ VNĐ (tương đương 3.200.000 cổ phần).

Hiện tại, Wikex đang trong giai đoạn gọi vốn Pre-Seed, chào bán 25% cổ phần dự án thông qua người được ủy quyền là ông Phan Châu Long.

Phân tích mô hình định giá "không tưởng" của Wikex

Đây chính là điểm "sáng" nhất trong bộ hồ sơ, nhưng cũng là điểm đáng ngờ nhất. Wikex đưa ra mức định giá kỳ vọng lên tới 30 - 50 triệu USD dựa trên 3 phương pháp tài chính "xịn sò":

1. Phương pháp DCF (Dòng tiền chiết khấu)

Wikex dự báo doanh thu tăng trưởng đột biến 200-500%/năm. Trong bối cảnh một startup mới ở vòng Pre-Seed, việc đưa ra con số tăng trưởng này là hoàn toàn thiếu cơ sở.

2. Phương pháp Venture Capital (VC)

Đây là phương pháp "đánh vào lòng tham" điển hình. Wikex giả định sau 5 năm công ty sẽ trở thành "Unicorn" (kỳ lân) trị giá 1 tỷ USD. Từ đó, họ tính ngược lại và đưa ra mức định giá hiện tại là 95 triệu USD, và "giảm" xuống còn 40 triệu USD cho nhà đầu tư với lý do "hợp lý".

Thực tế: Việc startup chưa có doanh thu nhưng định giá "bằng mọi giá" để kêu gọi vốn là chiêu trò quen thuộc của các dự án lừa đảo.

3. Phương pháp tài sản vô hình

Wikex đánh giá cao các giấy phép hoạt động tại Việt Nam và Estonia, cùng đội ngũ nhân sự. Tuy nhiên, giá trị của các giấy phép này đang bị thổi phồng quá mức.

Phân tích rủi ro và dấu hiệu "Red Flags" nguy hiểm

Dựa trên các tài liệu chuyên môn, có 3 nhóm rủi ro lớn mà nhà đầu tư cần đặc biệt lưu ý:

A. Sự chênh lệch cực lớn giữa thực tế và định giá

Vốn thực góp theo giấy phép kinh doanh là 32 tỷ VNĐ (~1,3 triệu USD). Tuy nhiên, công ty đang tự định giá mình ở mức 40 triệu USD (hơn 1.000 tỷ VNĐ) ở vòng Pre-Seed.

Đây là mức định giá "trên trời" đối với một startup chưa chứng minh được doanh thu thực tế. Giả định "Unicorn" chỉ là lý thuyết một chiều để đẩy giá cổ phiếu lên cao.

B. Rủi ro về tính pháp lý của sản phẩm

Wikex định vị là "Sàn giao dịch tài sản mã hóa". Tuy nhiên, tại Việt Nam, khung pháp lý cho cryptocurrency vẫn chưa hoàn thiện. Không có giấy phép chính thức nào cho hoạt động này.

Vấn đề nằm ở chỗ: Wikex dùng Giấy chứng nhận quyền tác giả và Doanh nghiệp KH&CN (dành cho phần mềm hỗ trợ khởi nghiệp) để "bảo chứng" cho tính hợp pháp của một sàn giao dịch. Đây là sự đánh tráo khái niệm nguy hiểm.

C. Hình thức gọi vốn và ủy quyền cá nhân

Một dấu hiệu lừa đảo kinh điển: Ông Phan Châu Long (Bên B) được ủy quyền trực tiếp nhận tiền từ nhà đầu tư rồi mới chuyển lại cho công ty.

Đây là rủi ro tài chính cực lớn. Tiền đầu tư phải được chuyển thẳng vào tài khoản phong tỏa của công ty để đảm bảo minh bạch. Việc chuyển tiền cho cá nhân là cơ hội để "bùng" vốn.

Ngoài ra, cơ cấu cổ đông phức tạp (ông Ngô Hoàng Đông giữ 29% nhưng thực chất có 10% là cổ phần dự trữ của công ty) cho thấy sự nhập nhằng giữa tài sản cá nhân và doanh nghiệp.

Tai sao dieu nay quan trong

Về mặt hình thức, Wikex có một bộ hồ sơ "chuyên nghiệp" với lý thuyết tài chính bài bản. Tuy nhiên, bản chất của nó là một "quả bom" nổ chậm.

Nếu bạn đang được mời đầu tư vào Wikex, hãy làm theo lời khuyên sau:

Kiểm chứng giấy phép Estonia: Đừng tin vào slide giới thiệu. Hãy tra cứu trực tiếp tính xác thực của các giấy phép EU mà họ đưa ra.
Yêu cầu báo cáo kiểm toán: Thay vì nhìn vào số liệu dự báo, hãy đòi hỏi báo cáo tài chính thực tế.
Thận trọng với ủy quyền cá nhân: Tuyệt đối không chuyển tiền cho bất kỳ cá nhân nào không có sự bảo đảm pháp lý chặt chẽ.

Đầu tư luôn song hành với rủi ro, nhưng "dại dột" đầu tư vào một dự án có quá nhiều "mùi" lừa đảo là một sai lầm đáng tiếc.