Nga 'bật đèn xanh' cho Venezuela: Thương vụ dầu mỏ bí mật thay đổi mọi tính toán địa chính trị?

Tháng 12/2025, thế giới chứng kiến một bước ngoặt địa chính trị đầy kịch tính khi Nga chính thức ký hợp đồng mua dầu thô từ Venezuela. Động thái này không chỉ đơn thuần là một thỏa thuận thương mại giữa hai quốc gia bị phương Tây trừng phạt, mà còn là một thông điệp cứng rắn được gửi đi từ Caracas đến Washington. Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, hình ảnh Đại sứ Nga tại Venezuela, ông Sergey Melik-Bagdasarov, xuất hiện với vai trò trung tâm, cung cấp những thông tin cập nhật nóng hổi về tình hình an ninh tại thủ đô Caracas. Liệu đây có phải là sự chuẩn bị cho một cuộc đối đầu mới?

Tình hình Caracas: Bình yên hay "bình yên giả tạo"?

Trong một phát biểu mới đây với hãng thông tấn TASS, Đại sứ Sergey Melik-Bagdasarov đã miêu tả không khí tại Caracas là "yên tĩnh và hoàn toàn được chính quyền kiểm soát". Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận một chi tiết đáng chú ý: "Rất ít người ra đường, điều này thường ít xảy ra vào ngày cuối tuần".

Sự im ắng lạ thường này có thể bắt nguồn từ hai nguyên nhân chính. Thứ nhất, đó là tâm lý bàng hoàng sau các chiến dịch tấn công quân sự quy mô nhỏ lẻ diễn ra rải rác trong thời gian qua. Người dân Venezuela, sau nhiều năm sống trong bất ổn, đã quá quen thuộc với việc phải tìm nơi trú ẩn khi có tin tức không lành. Thứ hai, sự chú ý của họ đang dồn vào các bản tin thời sự phát đi liên tục, theo dõi sát sao từng động thái di chuyển của lực lượng an ninh và các chuyến bay quân sự trên bầu trời.

Điều quan trọng nhất mà Đại sứ Nga tiết lộ chính là việc Đại sứ quán Nga và các phái đoàn ngoại giao khác không bị thiệt hại. Đây là một tín hiệu rõ ràng cho thấy các cuộc tấn công dù có diễn ra, vẫn được tính toán kỹ lưỡng để tránh leo thang thành xung đột toàn diện giữa các cường quốc. Tuy nhiên, nỗi lo vẫn luôn thường trực.

Biện pháp an ninh cấp cao và lời khuyên cho công dân Nga

Trước tình hình phức tạp, Đại sứ quán Nga đã chuyển sang chế độ làm việc "thẳng 24/24". Ông Melik-Bagdasarov cho biết: "Chúng tôi duy trì liên lạc thường xuyên với Moscow, chính phủ Venezuela và các cơ quan thực thi pháp luật. Các biện pháp an ninh đã được tăng cường tối đa".

Hàng trăm cuộc gọi từ công dân Nga đang sinh sống tại Venezuela và người thân của họ từ quê nhà đã đổ về Đại sứ quán. Trước tình trạng này, nhà ngoại giao Nga đã đưa ra những lời khuyên khẩn cấp:

• Tránh hoảng loạn: Giữ bình tĩnh và tuân thủ hướng dẫn của chính quyền địa phương.

• Hạn chế di chuyển: Không tập trung tại các nơi công cộng, tránh các cuộc biểu tình có nguy cơ biến thành bạo loạn.

• Cách ly khỏi mục tiêu quân sự: Tuyệt đối tránh xa các cơ sở quân sự, nhà máy điện, và các trạm truyền thông quan trọng. Những địa điểm này chắc chắn sẽ là mục tiêu ưu tiên nếu có làn sóng tấn công tiếp theo.

Đại sứ Melik-Bagdasarov nhấn mạnh: "Cuộc tấn công đêm qua đã chứng minh rằng Mỹ biết chính xác vị trí cần tấn công và muốn ngăn chặn thương vong nặng nề cho dân thường". Câu nói này ngụ ý rằng Washington đang thực hiện một chiến dịch "can thiệp có giới hạn", nhắm vào hạ tầng chính trị - quân sự hơn là gây hấn với thường dân.

Bức tranh toàn cảnh về cuộc không kích và phản ứng của Venezuela

Vụ việc bắt nguồn từ ngày 3/1, khi Ngoại trưởng Venezuela Yvan Gil Pinto xác nhận các cơ sở dân sự và quân sự tại Caracas đã bị oanh tạc. Caracas đã ngay lập tức gọi đây là "hành động gây hấn quân sự" và ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc.

Đáng chú ý, Tổng thống Mỹ Donald Trump khi đó đã có phát biểu gây sốc khi xác nhận vụ tấn công. Ông tuyên bố Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và vợ đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi đất nước. Thông tin này sau đó đã gây chấn động dư luận, cho thấy một kịch bản can thiệp quân sự trực diện hơn bao giờ hết.

Venezuela xoay sở thế nào sau "cú đấm" của Mỹ?

Trong cơn bão chính trị, Venezuela đã phải kích hoạt các phương án an ninh khẩn cấp. Tòa án Tối cao Venezuela đã có phán quyết cốt lõi: chỉ định Phó Tổng thống Delcy Rodriguez trở thành lãnh đạo lâm thời.

Theo phán quyết này, bà Rodriguez sẽ "đảm nhiệm và thực hiện, với tư cách là người tạm quyền, tất cả nhiệm vụ và quyền hạn vốn có của Tổng thống… để đảm bảo tính liên tục của chính quyền và quốc phòng toàn diện của quốc gia". Đây là bước đi pháp lý quan trọng để duy trì bộ máy chính quyền Venezuela hoạt động trong trường hợp Tổng thống Maduro thực sự bị tước quyền.

Kế hoạch "điều hành Venezuela" của Washington và viễn cảnh tương lai

Ngay sau khi vụ không kích diễn ra, Tổng thống Trump đã nêu rõ các kịch bản未来 (tương lai) cho quốc gia Nam Mỹ. Trong cuộc họp báo, ông Trump đã úp mở về việc Mỹ sẽ "điều hành" Venezuela trong giai đoạn chuyển giao.

Tuy nhiên, trong một cuộc phỏng vấn sau đó với báo New York Post, ông Trump đã làm rõ quan điểm này một chút. Ông cho biết Mỹ sẽ không điều quân đến Venezuela nếu Phó Tổng thống Delcy Rodriguez "làm theo những gì chúng tôi muốn". Điều này cho thấy Washington đang muốn dùng vũ lực như một công cụ đàm phán ép buộc thay vì một cuộc xâm lược toàn diện.

Một khía cạnh kinh tế cực kỳ quan trọng được ông Trump đề cập: khả năng triển khai quân đội để bảo vệ các nguồn tài nguyên dầu mỏ. Ông tuyên bố nguồn doanh thu từ dầu mỏ Venezuela sẽ được dùng để bồi thường cho người dân Venezuela và cho Mỹ về những "thiệt hại" phát sinh trong thời kỳ cầm quyền của ông Maduro.

Đây chính là chiếc chìa khóa của vấn đề. Mỹ dự định cho phép các công ty dầu mỏ lớn của mình tiếp quản cơ sở hạ tầng năng lượng tại Venezuela - một quốc gia có trữ lượng dầu lớn nhất thế giới. Để hiện thực hóa điều này, một "nhóm" đặc nhiệm gồm các quan chức cấp cao như Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã được thành lập.

Vai trò của Nga và thương vụ dầu mỏ "bí ẩn" tháng 12/2025

Đây là điểm mấu chốt của câu chuyện. Trong khi Mỹ đang ráo riết chuẩn bị cho một chính phủ lâm thời và kế hoạch tiếp quản dầu mỏ, Nga đã không ngồi yên. Việc Nga ký hợp đồng mua dầu của Venezuela vào tháng 12/2025 là một mũi tên trúng hai đích.

Thứ nhất, về mặt kinh tế, Nga cần thị trường. Các lệnh trừng phạt của phương Tây vẫn đang đè nặng lên nền kinh tế Nga. Venezuela, với nguồn dầu thô dồi dào nhưng không thể xuất khẩu tự do, là đối tác lý tưởng. Thương vụ này giúp Venezuela có dòng tiền duy trì hoạt động chính quyền, trong khi Nga có được nguồn cung năng lượng ổn định.

Thứ hai, và quan trọng hơn, về mặt chính trị - địa lý. Khi Nga mua dầu Venezuela, họ đang hiện diện trực tiếp trong "sân sau" của Mỹ. Đại sứ Melik-Bagdasarov tại Caracas không chỉ là một nhà ngoại giao thuần túy, ông đang là "đôi mắt" của Moscow tại Venezuela. Những báo cáo chi tiết của ông về tình hình an ninh giúp Nga có cái nhìn thực tế về khả năng sống sót của chính quyền Maduro.

Nếu Nga tin tưởng vào sự ổn định tương đối của Venezuela (thông qua các báo cáo từ Đại sứ quán), họ sẽ mạnh dạn hơn trong việc hỗ trợ Venezuela cả về vũ khí và tài chính. Thương vụ dầu mỏ là sự "bảo lãnh" cho sự hợp tác này.

Đại sứ Sergey Melik-Bagdasarov: Người giữ lửa quan hệ

Trong bối cảnh hỗn loạn, vai trò của Sergey Melik-Bagdasarov trở nên nổi bật hơn bao giờ hết. Việc ông liên tục cập nhật thông tin, trấn an công dân Nga và duy trì kênh liên lạc với cả Moscow lẫn Caracas cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của Nga cho các kịch bản xấu nhất.

Ông không chỉ là một đại sứ thường trú. Ông là đại diện cho một cường quốc hạt nhân đang "đặt cược" vào tương lai của Venezuela. Khi ông nói "tình hình được kiểm soát", đó không chỉ là lời trấn an thông thường, mà còn là đánh giá địa chính trị để Moscow ra quyết định.

Tại sao thương vụ dầu Nga - Venezuela lại quan trọng lúc này?

Thương vụ mua dầu tháng 12/2025 không chỉ là một hợp đồng đơn thuần. Nó là tín hiệu cho thấy sự phân cực địa chính trị ngày càng sâu sắc. Thế giới đang chia làm hai phe rõ rệt: phe do Mỹ dẫn đầu muốn thay đổi chính quyền tại Venezuela để khai thác tài nguyên, và phe do Nga - Trung Quốc dẫn đầu muốn duy trì chính quyền hiện tại để giữ thế cân bằng.

Việc Nga công khai hợp tác kinh tế với Venezuela ngay trong thời điểm "tử huyệt" của Caracas bị Mỹ nhắm đến cho thấy Moscow không ngại va chạm trực tiếp với Washington. Nếu Mỹ triển khai quân đội để "bảo vệ dầu mỏ", Nga hoàn toàn có thể viện cớ "bảo vệ hợp đồng thương mại" để tăng cường sự hiện diện quân sự hoặc cung cấp hệ thống phòng không cho Venezuela.

Điều này giải thích tại sao Đại sứ Melik-Bagdasarov lại theo dõi sát sao từng động thái quân sự như vậy. Bất kỳ cuộc không kích nào của Mỹ cũng có thể làm thay đổi tính toán của Moscow.

Bối cảnh kinh tế Venezuela: Lời nguyền tài nguyên hay cơ hội đổi mới?

Venezuela đang ở trong tình thế tiến thoái lưỡng nan. Nền kinh tế phụ thuộc gần như hoàn toàn vào dầu mỏ, nhưng bị cô lập về mặt ngoại giao. Nếu đồng ý nhượng bộ cho Mỹ tiếp quản dầu mỏ, Venezuela có thể sẽ mất chủ quyền kinh tế vĩnh viễn. Nếu dựa vào Nga, họ có thể duy trì độc lập chính trị nhưng phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt thứ cấp từ phương Tây.

Thương vụ dầu với Nga là một bước đi khôn ngoan để "giữ lửa" nền kinh tế Venezuela. Dòng tiền từ Nga giúp chính quyền Maduro trả lương cho quân đội và công chức, từ đó duy trì sự ổn định chính trị - yếu tố sống còn để chống lại làn sóng phản đối.

Kịch bản nào cho Venezuela năm 2026?

Với việc Nga đã "bắt tay" vào thương vụ dầu mỏ, và Mỹ đang ráo riết lên kế hoạch cho một chính phủ lâm thời, tương lai Venezuela sẽ ra sao?

Viễn cảnh 1: Đối đầu trực diện. Nếu Mỹ quyết tâm dùng vũ lực để lật đổ chính quyền Maduro bất chấp sự hiện diện của Nga, nguy cơ xung đột ủy nhiệm (proxy war) rất cao. Venezuela có thể trở thành một "Sydney" thứ hai tại Mỹ Latinh, nơi các cường quốc thế giới tranh giành ảnh hưởng.

Viễn cảnh 2: Đàm phán trên bàn bạc. Áp lực từ Nga và các đồng minh có thể buộc Mỹ phải cân nhắc lại. Việc Nga mua dầu cho thấy Venezuela vẫn có "đầu ra" kinh tế. Washington có thể sẽ chuyển sang chiến lược "bao vây cấm vận" thay vì tấn công trực diện.

Viễn cảnh 3: Bất ổn kéo dài. Đây là kịch bản có khả năng xảy ra nhất. Venezuela sẽ tiếp tục là một "điểm nóng" địa chính trị với sự hiện diện của cả hai cường quốc. Đại sứ Nga tại Venezuela sẽ tiếp tục vai trò "người đưa tin" và "người điều phối".

Kết luận

Hành động ký hợp đồng mua dầu Venezuela tháng 12/2025 của Nga là một bước đi chiến lược đầy toan tính. Nó không chỉ giúp Moscow có được nguồn cung năng lượng giá rẻ mà còn giúp họ củng cố vị thế tại "sân sau" của Mỹ.

Trong khi Đại sứ Sergey Melik-Bagdasarov báo cáo rằng Caracas "yên tĩnh", sự yên tĩnh đó đang chứa đựng một cơn bão địa chính trị khổng lồ. Câu hỏi lớn nhất bây giờ là: Liệu Washington có để yên cho Moscow "bán dầu" và "củng cố quyền lực" tại Venezuela, hay họ sẽ leo thang các hành động quân sự mạnh mẽ hơn?

Mọi con mắt của thế giới đang đổ dồn về Caracas, nơi mà các nhà ngoại giao Nga, các tướng lĩnh Venezuela và các đặc nhiệm Mỹ đang chơi một ván cờ sinh tử với tương lai của một quốc gia Nam Mỹ làm vật thế chấp.