Mẹ ở nước ngoài gửi quà về: Nhận đồ phải trả phí hải quan hay bị lừa?

Chào mọi người, mình là Quỳnh Quân Tử. Mình chuyên đi điều tra các chiêu lừa đảo tinh vi trên mạng, nhất là những thứ liên quan đến tiền bạc, cảm xúc và sự tin tưởng.

Gần đây, mình thấy xuất hiện nhiều phản ánh từ người dùng về việc nhận được tin nhắn, cuộc gọi từ người tự xưng là "nhân viên", "cán bộ" thông báo về một món quà từ nước ngoài đang bị giữ lại vì lý do "phí hải quan" hay "phí xử lý". Điều này gây hoang mang, đặc biệt với những người có người thân đang định cư ở nước ngoài.

Hôm nay, chúng ta hãy cùng nhau "bóc" chiêu thức này, dựa trên các quy định chính thống và kinh nghiệm từ thực tế.

1. Thực tế pháp lý: Quà từ nước ngoài về Việt Nam có mất phí không?

Đầu tiên, hãy nhìn vào các quy định chính thống. Theo Thông tư 86/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 12/10/2025, phí hải quan cho hàng hóa gửi qua đường bưu điện (express mail) rất thấp:

Phí hải quan: 10.000 VND/tờ khai.
Phí tổng cục: 20.000 VND/tờ khai (đối với hàng hóa thông thường).

Ngoài ra, có các quy định về miễn giảm:

Hàng hóa có giá trị ≤ 1.000.000 VND (hoặc thuế phải nộp < 100.000 VND) được miễn phí.
Hàng hóa có giá trị ≤ 500.000 VND (hoặc thuế < 50.000 VND) cũng được miễn.

Kết luận: Với các món quà thông thường (quần áo, đồ lưu niệm, bánh kẹo) có giá trị không lớn, khả năng phải đóng phí hải quan là cực kỳ thấp. Nếu có, số tiền này cũng chỉ dao động từ 10.000 - 20.000 VND và được thông báo chính thức qua đường bưu điện hoặc ứng dụng.

"Quy trình chính thống là người nhận nhận được thông báo từ bưu cục hoặc app, sau đó đến điểm giao dịch để đóng tiền và nhận hàng. Không có chuyện nhân viên gọi điện trực tiếp yêu cầu chuyển khoản."

2. Thủ đoạn lừa đảo "Phí hải quan": Vạch trần chi tiết

Vì sao lại có nhiều người "dính" đến mức phải cảnh báo? Vì kẻ lừa đảo đã khai thác rất tốt sự lo lắng và sự thiếu hiểu biết về quy trình.

Bước 1: Dò tìm mục tiêu.
Kẻ lừa đảo thường tìm kiếm thông tin trên mạng xã hội, nơi người dùng công khai thông tin cá nhân, ví dụ như "Mẹ em đang ở Đức", "Chị em đang ở Mỹ". Hoặc đơn giản là chúng gọi hàng loạt số điện thoại.

Bước 2: Tạo kịch bản "tin tưởng".
Chúng tự xưng là "cán bộ hải quan", "nhân viên bưu điện", hoặc thậm chí là "lực lượng chức năng". Chúng biết chính xác tên người thân ở nước ngoài (có thể do mua lại dữ liệu hoặc đoán mò). Chúng nói:" Món quà của mẹ anh/chị gửi về đang bị giữ lại tại sân bay Tân Sơn Nhất vì chưa đóng phí."

Bước 3: Ép thời gian và yêu cầu chuyển tiền.
Đây là dấu hiệu quan trọng. Chúng tạo áp lực:" Phải chuyển ngay 500.000 VND (hoặc 1-2 triệu) thì hàng mới được thông quan, không thì sẽ bị tiêu hủy." Chúng yêu cầu chuyển khoản vào tài khoản cá nhân, hoặc quét mã QR, chứ không phải tài khoản công.

Bước 4: "Xóa" dấu vết.
Sau khi nhận tiền, chúng chặn số và biến mất. Món quà thực tế có thể không tồn tại, hoặc vẫn đang trên đường về nhưng chúng đã "hút" được tiền của nạn nhân.

3. Dấu hiệu nhận biết lừa đảo "Phí hải quan"

Hãy "gạch đầu dòng" ngay những dấu hiệu này để bảo vệ ví tiền của mình:

❌ Nhận cuộc gọi/SMS từ số lạ tự xưng là hải quan/bưu điện yêu cầu chuyển tiền.
❌ Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân (số tài khoản tên cá nhân).
❌ Ép buộc thời gian (phải chuyển ngay trong 30 phút, 1 tiếng).
❌ Link website giả mạo để "kiểm tra thông tin" hoặc "thanh toán" (trang web không có "https://" hoặc giao diện cẩu thả).
✅ Thực tế: Nếu có phí, bạn sẽ nhận được thông báo chính thức từ bưu cục hoặc app theo dõi đơn hàng, kèm theo mã vận đơn rõ ràng.

4. Đã chuyển tiền cho "nhân viên" thì lấy lại được không?

Khả năng lấy lại tiền từ các đối tượng này là rất thấp. Chúng thường dùng tài khoản mua lại (ảo) nên việc truy vết khó khăn.

Lời khuyên hành động ngay:

Ngừng chuyển tiền ngay lập tức nếu chưa chuyển.
Chặn số điện thoại và báo cáo tài khoản ngân hàng (nếu có).
Đến cơ quan công an gần nhất trình báo (mang theo bằng chứng tin nhắn, chuyển khoản). Đây là cách duy nhất để cơ quan chức năng vào cuộc.
Cảnh báo người thân ở nước ngoài về chiêu thức này để họ không bị lừa đảo "phí chuyển hàng".

Nếu bạn đang tìm hiểu về các chiêu lừa đảo khác trên nền tảng số, bạn có thể tham khảo thêm bài viết về các thủ đoạn lừa đảo phổ biến từ TikTok để nâng cao cảnh giác.

Hãy nhớ: Quà từ người thân là tình cảm, đừng để "phí" vô lý biến nó thành nỗi đau.

5. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Nhận quà từ nước ngoài về có mất nhiều tiền phí hải quan không?

Theo quy định mới, phí rất thấp (10.000 - 20.000 VND/tờ khai) và nhiều trường hợp được miễn phí nếu giá trị quà tặng dưới 1 triệu đồng. Không có chuyện mất hàng triệu đồng.

Tự xưng là "cán bộ hải quan" gọi điện có phải lừa đảo không?

Gần như chắc chắn là lừa đảo. Cơ quan hải quan làm việc qua hệ thống thông báo chính thống, không gọi điện trực tiếp cho cá nhân để yêu cầu chuyển tiền.

Làm thế nào để kiểm tra đơn hàng thật?

Bạn cần có mã vận đơn (tracking number). Hãy tra cứu trực tiếp trên website chính thống của bưu điện (VnPost, DHL, FedEx...) hoặc Tổng cục Hải quan (dichvu.customs.gov.vn). Không tra cứu qua link người lạ gửi.

Nếu đã lỡ chuyển tiền thì sao?

Ngừng ngay việc chuyển thêm tiền. Thu thập toàn bộ bằng chứng (tin nhắn, sao kê chuyển khoản) và đến cơ quan công an trình báo. Không tin tưởng bất kỳ "dịch vụ đòi lại tiền" nào trên mạng.