Dấu hiệu nhận biết lừa đảo yêu cầu đóng phí hải quan khi nhận quà quốc tế

Dấu hiệu nhận biết lừa đảo yêu cầu đóng phí hải quan khi nhận quà quốc tế: Cảnh giác để không mất tiền oan

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc gửi và nhận quà từ nước ngoài đã trở nên phổ biến. Tuy nhiên, đi kèm với đó là sự gia tăng của các chiêu trò lừa đảo tinh vi, đặc biệt là hình thức lừa đảo yêu cầu đóng phí hải quan khi nhận quà quốc tế. Kẻ gian thường lợi dụng sự thiếu hiểu biết về quy trình thông quan và tâm lý mong chờ quà của người nhận để chiếm đoạt tài sản. Việc trang bị kiến thức về các dấu hiệu nhận biết lừa đảo là vô cùng cần thiết để bảo vệ chính mình và người thân. Bài viết này sẽ giúp bạn nhận diện những "báo động đỏ" của chiêu trò này một cách rõ ràng nhất.

1. Thông báo bất ngờ từ số điện thoại lạ hoặc kênh không chính thống

Dấu hiệu đầu tiên và rõ ràng nhất của một vụ lừa đảo là bạn nhận được cuộc gọi, tin nhắn SMS, hoặc tin nhắn qua các ứng dụng mạng xã hội (Zalo, Facebook Messenger) từ một số điện thoại lạ hoặc tài khoản không rõ ràng. Kẻ gian thường tự xưng là "cán bộ hải quan", "nhân viên bưu điện" hoặc "nhân viên vận chuyển" thông báo về một món quà đang bị giữ lại tại sân bay hoặc bưu cục do chưa đóng phí.

• Điểm khác biệt với thông báo chính thống: Các cơ quan hải quan hoặc bưu điện uy tín sẽ không bao giờ liên hệ trực tiếp bằng số điện thoại cá nhân, tin nhắn SMS đại trà hoặc qua mạng xã hội để yêu cầu thanh toán. Mọi thông báo chính thức (nếu có) đều được gửi qua thư giấy, email từ địa chỉ công ty, hoặc thông qua hệ thống theo dõi đơn hàng (tracking system) của các hãng vận chuyển quốc tế, kèm theo mã vận đơn rõ ràng mà bạn có thể tự kiểm tra.
• Kẻ gian thường khai thác thông tin cá nhân: Để tăng tính thuyết phục, chúng có thể biết tên người thân gửi quà, quốc gia gửi đi, hoặc thậm chí tên của chính bạn. Những thông tin này thường được thu thập từ các nguồn rò rỉ dữ liệu hoặc từ các bài đăng công khai trên mạng xã hội.

2. Yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc qua ví điện tử

Đây là dấu hiệu quyết định và quan trọng nhất để nhận diện lừa đảo phí hải quan. Bất kỳ yêu cầu nào đòi hỏi bạn chuyển tiền vào một tài khoản ngân hàng cá nhân (mang tên cá nhân), quét mã QR để thanh toán, hoặc chuyển khoản qua ví điện tử cá nhân đều là hành vi lừa đảo.

• Quy trình thanh toán chính thống: Theo quy định hiện hành, nếu món quà quốc tế có phát sinh thuế hoặc phí hải quan, người nhận sẽ được thông báo chính thức và thanh toán trực tiếp tại các điểm giao dịch của bưu cục hoặc các cơ quan có thẩm quyền. Khoản thanh toán này sẽ được ghi nhận vào ngân sách nhà nước, không phải vào tài khoản của bất kỳ cá nhân nào. Người nhận sẽ nhận được biên lai, hóa đơn có đóng dấu của cơ quan nhà nước.
• Số tiền phí bất thường: Các khoản phí hải quan cho quà tặng thông thường thường rất nhỏ (vài chục nghìn đồng), thậm chí được miễn nếu giá trị dưới ngưỡng quy định. Kẻ gian thường yêu cầu số tiền lớn, từ vài trăm nghìn đến vài triệu đồng, không có cơ sở rõ ràng.

3. Tạo áp lực thời gian và tâm lý gấp rút

Kẻ lừa đảo thường tạo ra một kịch bản khẩn cấp để ép buộc nạn nhân phải hành động nhanh chóng, không có thời gian để suy nghĩ hay kiểm tra thông tin. Chúng sẽ đưa ra những lời đe dọa như:

• "Nếu không chuyển tiền ngay lập tức, món quà sẽ bị tiêu hủy."
• "Bạn sẽ bị phạt nặng nếu không thanh toán trong vòng X giờ/phút."
• "Hàng hóa sẽ bị trả lại về nước gửi nếu không hoàn tất thủ tục."

Mục đích của việc này là để nạn nhân hoảng loạn, lo sợ mất món quà quý giá hoặc bị phạt, từ đó vội vàng chuyển tiền mà không kịp xác minh thông tin.

4. Thiếu thông tin minh bạch và giấy tờ chính thức

Khi yêu cầu đóng phí hải quan, một cơ quan chính thống luôn cung cấp đầy đủ thông tin chi tiết về món hàng, mã vận đơn, loại phí, số tiền cụ thể và căn cứ pháp lý. Kẻ lừa đảo thì ngược lại:

• Không cung cấp mã vận đơn hợp lệ: Chúng thường không đưa ra mã vận đơn (tracking number) có thể kiểm tra trên các hệ thống của các hãng vận chuyển quốc tế uy tín (như DHL, FedEx, UPS, EMS). Nếu có đưa ra, mã đó thường là giả mạo hoặc không tồn tại.
• Không có hóa đơn/biên lai chính thức: Kẻ gian không thể cung cấp hóa đơn, biên lai thu tiền có đóng dấu đỏ của cơ quan nhà nước. Mọi "biên lai" chúng gửi thường là hình ảnh chụp qua loa hoặc các văn bản tự tạo không có giá trị pháp lý.
• Gửi đường link website giả mạo: Để "xác minh" hoặc "thanh toán", chúng có thể gửi các đường link website giả mạo (phishing website) có giao diện tương tự các trang web chính thức nhưng địa chỉ URL thường rất lạ (không có https:// hoặc có nhiều ký tự/tên miền phụ không liên quan).

5. Yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm

Bên cạnh việc yêu cầu chuyển tiền, một số kẻ lừa đảo còn lợi dụng cơ hội để thu thập thêm thông tin cá nhân của bạn như số CCCD/CMND, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, tài khoản ngân hàng... để thực hiện các hành vi lừa đảo khác sau này (như vay tín dụng đen, chiếm đoạt tài khoản). Hãy cảnh giác tối đa khi bất kỳ ai yêu cầu cung cấp các thông tin này qua điện thoại hoặc tin nhắn không rõ ràng.

Để tự bảo vệ mình khỏi chiêu trò lừa đảo yêu cầu đóng phí hải quan khi nhận quà quốc tế, hãy luôn giữ thái độ bình tĩnh, cảnh giác. Khi nhận được bất kỳ thông báo nào liên quan đến quà tặng từ nước ngoài có yêu cầu đóng phí, hãy thực hiện các bước sau:

• Liên hệ trực tiếp với người thân đã gửi quà để xác minh thông tin.
• Kiểm tra mã vận đơn (nếu có) trên website chính thức của hãng vận chuyển.
• Gọi điện đến tổng đài của Bưu điện Việt Nam hoặc các hãng vận chuyển quốc tế uy tín để hỏi về tình trạng kiện hàng.
• Tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân, không cung cấp thông tin cá nhân nhạy cảm cho người lạ.
• Nếu nghi ngờ là lừa đảo, hãy chặn số điện thoại và báo cáo cho cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ.

Kiến thức là lá chắn tốt nhất. Nắm vững những dấu hiệu trên sẽ giúp bạn tránh được những rủi ro không đáng có, bảo vệ tài sản và sự bình yên cho bản thân và gia đình.