63.000 mã độc mới: Kẻ giấu mặt trong điện thoại của bạn

Đừng để điện thoại biến thành "cái bẫy" của kẻ lừa đảo

Chào bạn, Quỳnh Quân Tử đây.

Sáng nay, mình lướt TikTok thấy một video ngắn của bên Cục An ninh mạng (A05). Không phải tin giật gân về scandal showbiz, mà là con số khiến mình lạnh gáy: Gần 63.000 loại mã độc mới được phát hiện trên điện thoại trong năm 2025.

63.000 lẻ một!

Nghe thì có vẻ xa vời, như chuyện của mấy ông kỹ thuật an ninh mạng. Nhưng mình cam đoan với bạn, ngay lúc này, cái điện thoại bạn đang cầm trên tay, nó có nguy cơ bị nhiễm độc cao hơn bao giờ hết. Đừng chủ quan, vì bọn lừa đảo giờ không chỉ chui rúc trong những đường link tối tăm nữa. Chúng đang ngang nhiên xuất hiện ngay trên app TikTok, Facebook, Zalo mà bạn tin tưởng.

Màn kịch bắt đầu từ một tin nhắn "nhẹ nhàng"

Để mình kể cho bạn nghe cách chúng nó hoạt động. Đừng nghĩ chỉ có hacker cao tay mới làm được. Bọn này cực kỳ am hiểu tâm lý con người.

Thường thì nó bắt đầu bằng một tin nhắn từ một số điện thoại lạ, hoặc một bình luận trên Facebook, TikTok có vẻ "tử tế".

"Chị ơi, em thấy profile của chị rất phù hợp với dự án của em. Chỉ cần làm online, nhập dữ liệu đơn giản, mỗi ngày kiếm 500k - 1 triệu là chuyện nhỏ."

Nghe quen không? "Việc nhẹ lương cao" - cái mồi câu cổ điển nhưng chưa bao giờ hết hiệu quả. Nhất là với các mẹ bỉm sữa ở nhà chăm con, hay các bạn sinh viên đang cần tiền tiêu.

Đầu tiên, chúng cho bạn làm việc thật, trả lương thật. Cảm giác "ngọt" ngay từ những đồng đầu tiên. Tâm lý bạn sẽ thay đổi: "Ôi, hóa ra kiếm tiền dễ thế này à?". Khi niềm tin đã được xây dựng, chúng mới tung ra chiêu cuối.

Thủ đoạn "tấn công" trực diện vào điện thoại

Đây là lúc 63.000 loại mã độc kia vào cuộc. Chúng không yêu cầu bạn chuyển tiền ngay lập tức. Thay vào đó, chúng gửi cho bạn một đường link hoặc một file cài đặt app.

Chúng giải thích rằng:"Để làm việc hiệu quả hơn, chị hãy tải app bên em về. App này sẽ tối ưu hóa công việc."

Hoặc một kịch bản khác tinh vi hơn: "Chị đang gặp vấn đề về bảo mật, hãy tải công cụ sửa lỗi này về."

Và bạn click.

Ngay lập tức, một phần mềm độc hại (malware) được cài vào máy. Nó không hiện ngay cửa sổ "mã độc" đâu. Nó chạy ngầm. Nó xin quyền truy cập tin nhắn, danh bạ, vị trí, thậm chí là mic và camera.

Bạn còn không hay biết gì cho đến khi:

• Tiền trong tài khoản ngân hàng bốc hơi một cách thần thánh.

• Sim điện thoại bị khóa đột ngột.

• Hoặc tệ hơn, thông tin cá nhân của bạn bị tung lên mạng, hoặc bị dùng để vay nóng, lừa đảo người thân.

Tại sao bạn lại dễ dính đến thế?

Bọn lừa đảo là những kẻ chuyên tâm lý học. Chúng biết bạn đang cần gì:

• Bạn cần tiền? Chúng hứa hẹn thu nhập khủng.

• Bạn lo lắng về bảo mật? Chúng giả danh "kỹ thuật viên" gửi công cụ "sửa lỗi".

• Bạn thích được khen ngợi? Chúng tạo nick ảo với ảnh đại diện đẹp đẽ, profile thành công để ve vãn.

Khi bạn đã cài app đó, mọi thứ nằm trong tay chúng. Điện thoại của bạn trở thành một con robot nghe lệnh.

Đâu là "sân chơi" của chúng?

Thực ra, "sân chơi" nằm ngay trong lòng bàn tay bạn.

1. Nền tảng Online (Chủ yếu):

• TikTok/Facebook: Nơi chúng tiếp cận nạn nhân bằng video, livestream hoặc tin nhắn trực tiếp. Các video hướng dẫn "kiếm tiền online" với hàng triệu view là miếng mồi béo bở.

• App giả mạo: Các ứng dụng được thiết kế y hệt app ngân hàng, ví điện tử (MoMo, ZaloPay, Vietcombank...). Chỉ khác một chút về tên miền hoặc icon, nhưng nếu không để ý, bạn sẽ cung cấp hết tài khoản cho chúng.

• Zalo/Telegram: Các nhóm kín, room chat "đầu tư tài chính" hay "đào tạo MMO".

2. Offline (Gặp mặt trực tiếp):

Đôi khi, chúng hẹn gặp mặt để tạo uy tín. Thường là ở các quán cà phê sang trọng. Chúng mặc đồ bảnh bao, xưng hô "chị", "em" ngọt xớt. Mục đích là để bạn chuyển tiền mặt hoặc cài đặt trực tiếp thiết bị. Nhưng sau đó, chúng biến mất như chưa từng tồn tại.

Ai là "con mồi" ngon nhất?

Thống kê cho thấy, bất kỳ ai cũng có thể trở thành nạn nhân, nhưng nhóm dưới đây dễ bị dính nhất:

1. Mẹ bỉm sữa: Có thời gian rảnh, muốn kiếm thêm thu nhập nhưng kiến thức công nghệ hạn chế.

2. Sinh viên: Thiếu kinh nghiệm thực tế, dễ tin vào các lời hứa "làm ít hưởng nhiều".

3. Người lớn tuổi: Dễ bị các thủ đoạn giả danh công an, ngân hàng hù dọa.

4. Người có tâm lý "ham của rẻ": Dù là người đi làm, nhưng nếu quá tham lam, bạn vẫn là miếng mồi ngon.

Bài học từ những "phim" lừa đảo đời thực

Hãy nhìn lại câu chuyện về vụ lừa iPhone 4,3 triệu đồng. Kẻ lừa đảo chỉ là một kẻ tội lỗi, nhưng nạn nhân là một người mẹ mất trắng tiền sữa con. Tại sao?

Vì sự nhẹ dạ, vì tin vào một giao dịch "ngon" hơn thị trường.

Hay như câu chuyện lừa đảo tình cảm "doanh nhân thành đạt". Chúng ta thường nghĩ "mình thông minh lắm, không dễ bị lừa đâu". Nhưng khi trái tim đã mở ra, lí trí sẽ bị che mờ.

Làm sao để nhận diện?

Mình không khuyên bạn "cẩn thận" một cách chung chung. Mình sẽ chỉ cho bạn dấu hiệu cụ thể để nhận diện ngay lập tức:

1. App yêu cầu quyền truy cập "vô lý": Một app nhập liệu đơn giản tại sao cần quyền đọc tin nhắn, danh bạ, hoặc quyền quản lý thiết bị? Cáo già rồi!

2. Link lạ, đuôi .apk/.exe từ nguồn không rõ ràng: Tuyệt đối không click vào link tải app từ tin nhắn Zalo/Facebook陌生人.

3. Yêu cầu cài đặt app "bảo mật", "sửa lỗi": Chỉ các công ty lớn, uy tín mới có app trên CH Play hoặc App Store chính thức. Bất kỳ app nào cài đặt thủ công đều đáng ngờ.

4. Áp lực thời gian: "Phải cài ngay không mất cơ hội", "Hết hạn đăng ký". Đây là chiêu trò ép buộc tâm lý.

5. Lời hứa quá phi thực tế: Lãi suất 30%/ngày, thu nhập 1 triệu/ngày chỉ với vài cú click. Nếu kiếm tiền dễ thế, cả thế giới này đã không ai làm công ăn lương nữa.

Khi phát hiện mình nhiễm độc

Nếu bạn lỡ cài app lạ, hoặc thấy điện thoại có dấu hiệu bất thường (nóng máy, pin tụt nhanh, tự động gửi tin nhắn):

1. Ngắt kết nối mạng ngay lập tức: Cả wifi và 4G/5G.

2. Đăng xuất khỏi tất cả tài khoản: Facebook, ngân hàng, email trên thiết bị đó.

3. Đến cơ sở sửa chữa uy tín hoặc trung tâm bảo hành: Đừng tự ý Restore (khôi phục cài đặt) nếu không rành, vì mã độc có thể ẩn sâu trong hệ thống.

4. Đổi mật khẩu tất cả tài khoản: Từ tài khoản ngân hàng đến MXH.

Kết luận

Con số 63.000 mã độc không phải là thống kê cho vui. Nó là lời cảnh báo rằng ranh giới giữa "an toàn" và "mất trắng" đang rất mỏng manh.

Đừng để sự nhẹ dạ, lòng tham hay sự thiếu hiểu biết của mình biến chiếc điện thoại thông minh thành một quả bom hẹn giờ. Hãy kiểm tra kỹ trước khi tải bất kỳ thứ gì, và hãy chia sẻ bài viết này cho những người thân yêu của bạn.

Đôi khi, sự cảnh giác đơn giản nhất lại là vũ khí mạnh nhất.

Bạn đã từng gặp trường hợp tương tự chưa? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn dưới phần bình luận để mọi người cùng cảnh giác.